Door Udo Pollmer
![© yanlev – stock.adobe.com](/images/Bilder/Maedchen_Schminke.jpg)
Welke zijn erger, degenen die in het voedsel en de verpakking zitten? Of diegene in cosmetische producten? Onze expert Udo Pollmer heeft het antwoord.
De constatering dat kinderen steeds vroeger in de puberteit komen, leidde tot vermoedens, dat een belasting met hormoon verstorende stoffen, een belangrijke oorzaak zou zijn. Het onderzoek concentreert zich daarbij op weekmakers zoals bisfenol A en ftalaten, alsmede op conserveringsmiddelen zoals PHB esters (parabenen) respectievelijk fenolen, zoals ze voorkomen in cosmetica en plasticverpakkingen.
Via de verpakking kunnen ze in de voeding belanden en worden gegeten. Echter, het aandeel dat uit cosmetica via de huid wordt opgenomen zou aanzienlijk...
...groter kunnen zijn.
Een recente studie door Amerikaanse kinderartsen, die grote opschudding in onze media veroorzaakte, had ontdekt dat de kinderen die vroeg puberden, daadwerkelijk grotere hoeveelheden verdachte substanties via hun urine uitscheiden dan laatbloeiers.
Biochemische overwegingen en experimenten in de reageerbuis maken een oorzakelijke verbinding met de puberteit aannemelijk. Medische vakgroepen en de milieu en consumentenbeschermers klaagden, dat er nog altijd chemische producten toegelaten zijn, die de volksgezondheid bedreigen.
Echter de grond voor dat resultaat is simpel: zodra de kinderen in de puberteit komen, beginnen ze zich te interesseren voor haargel, geurwatertjes en huid crèmes. Daar de dubieuze stoffen via de huid worden opgenomen, stijgen de gehaltes in de urine met de puberteit
Goocheltrucs van de medische milieukundigen
Hier werd dus oorzaak en gevolg met elkaar verwisseld. Nadat de medische milieukundigen besloten hadden om het gevaar van hormoon verstoorders te bewijzen, maar buiten reageerbuisresultaten tot dusverre niets bruikbaars konden laten zien, grepen ze kennelijk hun toevlucht tot goocheltrucs.
Nu staan niet de sporen van mysterieuze weekmakers en conserveermiddelen in cosmetica onder verdenking, bij mensen hormonale effecten te veroorzaken, maar ingrediënten die voorheen als onverdacht golden: etherische oliën, vooral lavendelolie en tea- tree olie.
Bij kinderen en adolescenten, kunnen ze de borstgroei stimuleren, gynaecomastie genaamd. Triggers waren intens geurende huid en haarverzorging producten. Ja, zelfs eau de cologne met lavendelgeur veroorzaakt bij sommige jongens borstgroei.
Toen ze de omstreden producten weglieten, zakte de ergernis weer af. Aangezien gynaecomastie vrij vaak voorkomt, maar de oorzaak meestal onopgemerkt blijft, zou een onderzoek naar de invloed van etherische oliën zinvoller zijn dan het theater rondom de weekmakers.
Een samenhang met een vroege puberteit is hier echter net zo min bewezen als bij weekmakers. Intussen kon een onderschatte voeding gerelateerde oorzaak hardgemaakt worden: namelijk melkpoeder op sojabasis voor zuigelingen.
Het hormonale systeem van baby's is gevoelig
In de eerste levensjaren is het hormonale systeem van de zuigelingen bijzonder ontvankelijk. Een lange-termijn studie van de VS nu bevestigt nu, dat de sojamelk consumptie ook bij mensen ertoe leidt, dat de puberteit vroeger inzet.
De bevinding geeft steun aan een vervolgonderzoek waarbij jongvolwassenen betrokken zijn. Vrouwen, die als baby met soja-poedermelk gevoed werden, klaagden over sterkere menstruatieklachten dan vrouwen, die koe-melkpoeder hadden gekregen.
Een vergelijking met moedermelk ontbreekt jammer genoeg. De onderzoekers concluderen "dat het voeden van soja op kinderleeftijd met menstruatieklachten op volwassen leeftijd verbonden is.”
De gehaltes fyto-oestrogenen in soja-poedermelk zijn zo hoog, dat ze de genexpressie omprogrammeren, die de ontwikkeling van de baarmoeder stuurt. De gevolgen houden aan tot op de volwassen leeftijd. Talrijke experimenten bevestigen de nare gevolgen van sojahormonen na de geboorte, op de functie van de baarmoeder van zoogdieren.
De redenen voor de vroege puberteit zijn zeker veelzijdig, maar "endocriene disruptoren" zoals bisfenol A van plastic zakken -of flessen zijn, zoals ook in-vitro experimenten met hormoonreceptoren bevestigen, vergeleken met hormonen uit soja van geen betekenis: dat geldt zowel voor de hoeveelheid als voor de werkzaamheid. Niet de verpakking, maar de inhoud is het probleem. Eet smakelijk!
Literatuur:
Harley KG et al: Association of phthalates, parabens andphenols found in personal careproducts with pubertal timing in girls and boys. Human Reproduction 2019; 34: 109–117
Diaz A et al: Prepubertal gynecomastia and chronic lavender exposure: report of three cases. Journal of Pediatric Endocrinology & Metabolism 2016; 29: 103-107
Lopez-Rodriguez JA, Duelo Marcos M: Ginecomastia unilateral en prepúber por aceite de árbol del té. Anales de Pediatria (Barcelona) 2014; 81: e18-9
Myers SL et al: Estrogenic and anti-estrogenic activity of off-the-shelf hair and skin care products. Journal of Exposure Science & Environmental Epidemiology 2015; 25: 271-277
Nagao T: Reproductive effects in male and female rats of neonatal exposure to genistein. Reproductive Toxicology 2001; 15: 399-411
Tirabassi G et al: Possible efficacy of Lavender and Tea tree oils in the treatment of young women affected by mild idiopathic hirsutism. Journal of Endocrinological Investigation 2013; 36: 50-54
Henley DV: Prepubertal gynecomastia linked to lavender and tea tree oils. New England Journal of Medicine 2007; 356: 2541-2542
Al-Saleh I, Elkhatib R: Screening of phthalate esters in 47 branded perfumes. Environmental Science of Pollution Research International 2016; 23: 455-468
Lee BY: Will Essential oils like lavender and tea tree make your breasts larger? Forbes 18. 03. 2018
Martinez J, Lewi JE: An unusual case of gynecomastia associated with soy product consumption. Endocrine Practice 2008; 14: 415-418
Karpuzoglu E et al: Parabens: potential impact of low-affinity estrogen receptor binding chemicals on human health. Journal of Toxicology & Environmental Health B Critical Reviews 2013; 16: 321-335
Strom BL et al: Exposure to soy-based formula in infancy and endocrinological and reproductive outcomes in young adulthood. JAMA 2001; 286: 807–814
Segovia-Siapco G et al: Soy isoflavone consumption and age at pubarche in adolescent males. European Journal of Nutrition 2018; 57: 2287-2294
Upson K et al: Soy-based infant formula feeding and menstrual pain in a cohort of women aged 23–35 years. Human Reproduction 2019; 34: 148–154
Cao J et al: Soy but not bisphenol A (BPA) or the phytoestrogen genistin alters developmental weight gain and food intake in pregnant rats and their offspring. Reproductive Toxicology 2015; 58: 282-294